کالای متروکه در قوانین گمرکی به کالاهایی گفته می‌شود که پس از ورود به گمرک یا اماکن گمرکی، در مدت زمان تعیین‌شده توسط صاحب کالا ترخیص نشده باشند. هر کالایی که وارد گمرک می‌شود باید در مهلت قانونی نسبت به انجام تشریفات گمرکی و ترخیص آن اقدام شود. اگر این زمان سپری شود و صاحب کالا اقدامی انجام ندهد، کالا در وضعیت متروکه قرار می‌گیرد.

مدت زمان متروکه شدن کالا بسته به نوع محل نگهداری و مقررات گمرکی متفاوت است. معمولاً کالاهایی که در انبارهای گمرکی نگهداری می‌شوند، اگر طی چند ماه توسط صاحب کالا اظهار یا ترخیص نشوند، به عنوان کالای متروکه شناخته می‌شوند. پس از پایان این مهلت، گمرک موضوع را به سازمان جمع‌آوری و فروش اموال تملیکی اعلام می‌کند.

دلایل مختلفی ممکن است باعث متروکه شدن کالا شود. برای مثال مشکلات مالی صاحب کالا، کامل نبودن مدارک، دریافت نکردن مجوزهای لازم از سازمان‌های مرتبط، اختلاف در ارزش‌گذاری کالا یا آگاهی نداشتن از قوانین گمرکی می‌تواند باعث تأخیر در ترخیص شود. در برخی موارد نیز افزایش هزینه‌های انبارداری یا تغییر شرایط بازار باعث می‌شود صاحب کالا از ترخیص صرف‌نظر کند.

پس از متروکه شدن کالا، روند قانونی مشخصی برای تعیین تکلیف آن وجود دارد. در این مرحله معمولاً کالا به سازمان اموال تملیکی تحویل داده می‌شود تا از طریق مزایده یا روش‌های قانونی دیگر به فروش برسد. در برخی موارد اگر صاحب کالا قبل از انجام مراحل نهایی مراجعه کند، ممکن است با پرداخت جریمه و هزینه‌های مربوطه امکان پیگیری وضعیت کالا وجود داشته باشد.

آشنایی با قوانین گمرکی و انجام به‌موقع مراحل ترخیص می‌تواند از متروکه شدن کالا جلوگیری کند. بازرگانان و واردکنندگان بهتر است قبل از ورود کالا به کشور، مدارک لازم، مجوزها و شرایط ترخیص را به‌طور کامل بررسی کنند. همچنین استفاده از خدمات شرکت‌های بازرگانی و ترخیص‌کاران حرفه‌ای می‌تواند روند ترخیص کالا را سریع‌تر و بدون مشکل انجام دهد.