تأخیر در حملونقل دریایی میتواند در مراحل مختلف زنجیره لجستیک از زمان رزرو تا تحویل نهایی رخ دهد. بهصورت جامع، دلایل آن را میتوان در چند دسته اصلی بررسی کرد:
1. عوامل محیطی و طبیعی
شرایط نامساعد آبوهوایی مانند طوفان، گردباد دریایی، امواج شدید و مه غلیظ
یخزدگی در برخی مسیرهای دریایی
بلایای طبیعی مانند سونامی یا زلزله دریایی
کاهش دید در دریا که باعث کاهش سرعت کشتی میشود
2. ازدحام و محدودیتهای بندری
ازدحام کشتیها در لنگرگاه و انتظار برای پهلوگیری
کمبود اسکله یا تجهیزات بندری
ظرفیت محدود ترمینالهای کانتینری
کندی عملیات بارگیری و تخلیه
خرابی جرثقیلها و تجهیزات بندری
3. مشکلات مربوط به خطوط کشتیرانی
تغییر برنامه حرکت کشتیها (Schedule Change)
حذف یک بندر از مسیر کشتی (Port Omission)
تأخیر در ورود کشتی به بندر قبلی
Overbooking یا پذیرش بیش از ظرفیت بار
کمبود فضای کشتی
4. مشکلات فنی کشتی و تجهیزات
خرابی موتور یا سیستمهای ناوبری
مشکلات فنی در سیستمهای ایمنی کشتی
نیاز به تعمیرات اضطراری در مسیر
مشکلات مربوط به کانتینرها یا تجهیزات نگهداری بار
5. مشکلات اسنادی و گمرکی
ناقص بودن اسناد حمل مانند Bill of Lading، Invoice، Packing List
مغایرت اطلاعات اسناد با کالا
تأخیر در صدور یا اصلاح اسناد
بازرسیهای گمرکی یا امنیتی
مشکلات مربوط به مقررات واردات یا صادرات
6. مشکلات مربوط به کالا
بستهبندی نامناسب یا آسیبدیدگی کالا
اعلام نادرست نوع کالا
عدم اعلام کالاهای خطرناک (Dangerous Goods)
اختلاف وزن یا تعداد کالا با اظهارنامه
7. مشکلات لجستیکی و عملیاتی
تأخیر در رسیدن کانتینر به بندر مبدأ
کمبود کانتینر یا تجهیزات حمل
تأخیر در تحویل کالا از انبار به بندر
مشکلات در حمل زمینی قبل یا بعد از حمل دریایی
8. مشکلات مالی و قراردادی
عدم پرداخت بهموقع کرایه حمل
اختلافات مالی بین صاحب کالا و شرکت حمل
مشکلات مربوط به اعتبار اسنادی (LC)
توقف بار به دلیل بدهی یا هزینههای پرداختنشده
9. مشکلات ترانشیپ (Transshipment)
جا ماندن کانتینر از کشتی رابط
تأخیر کشتی دوم در بندر واسط
ازدحام در بنادر هاب بینالمللی
10. عوامل انسانی
خطاهای عملیاتی کارکنان بندر یا شرکت حمل
برنامهریزی نامناسب حمل
کمبود نیروی کار
اعتصاب کارکنان بندر یا خطوط کشتیرانی
11. عوامل امنیتی و سیاسی
جنگها و تنشهای منطقهای
تحریمها و محدودیتهای تجاری
بازرسیهای امنیتی شدید در برخی مسیرها
دزدی دریایی در برخی مناطق
12. شرایط اضطراری و رویدادهای جهانی
پاندمیها و محدودیتهای بهداشتی
بسته شدن مسیرهای مهم دریایی مانند کانال سوئز یا پاناما
